वंदन-लिपी

  फेसबुकवर मैत्रिणींनी काढलेले पक्ष्यांचे फोटो बघून मी दोन इच्छा व्यक्त केल्या होत्या. एक म्हणजे मुनियाचं बाळ पाहायला मिळावं आणि दुसरी म्हणजे वर्षातून एकदा येणाऱ्या 'गोरली'  (Rose finch) चं लवकर दर्शन व्हावे.  म्हणतात ना, 'भगवान देता है तो छप्पर फाडके देता है'। तसंच काहीसं आज माझ्या बाबतीत घडले. आज रविवार असल्यामुळे सकाळी जरा उशिराच उठले. काही वेळेस जरा समंजस माणसाप्रमाणे वागायला हवे. माझ्या खुडबुडीने नवऱ्याची झोपमोड होऊ नये म्हणून निमूट अंथरूणावर लोळत पडले होते. साधारण आठ वाजता आयता चहाचा कप हातात आला. एक मात्र खरे, पाय जायबंदी झाल्यामुळे नवऱ्याकडून सेवा करण्याची आयती संधी चालून आली.  हं तर मी काय म्हणत होते?  चहा पीत असताना नेहमीच उंबराच्या झाडावर माझी नजर टेहळणी करत असते. पूर्व दिशेला असलेल्या उंबराच्या झाडावर येणारा पक्षी पटकन लक्षात येत नाही. मगर हमारी पारखी नजर का कमाल देखो। साधारण बुलबुलाच्या आकाराएवढा तो पक्षी डोक्याला गुलाल फासून आला होता. 'अरेच्चा, हा तर  Rose finch!' असे ओरडत मी ओट्याच्या दिशेने धावत सुटले अन् धावता धावता  म्हणजे...

दोन तीन दिवसापासून 'वल्गुली'ची (Cinerous Tit) दोन बाळं इकडून तिकडून हिंडताना दिसत होती. 'अरे बाळांनो, जरा थांबा रे' सांगूनही ऐकत नव्हती. परंतु आज संध्याकाळी पाचच्या सुमारास मी चहापान आटोपून खिडकीतून बाहेर डोकावले आणि दुसऱ्याच मिनिटाला ही दोन्ही बाळं शेजारच्या सुकलेल्या सुबाभुळच्या झाडावर धावत आली. खोडाची साल उकरून त्याखाली असलेले सूक्ष्म जीव वेचून फस्त केले. त्यानंतर वाळक्या शेंगांच्या झुंबराशी मस्ती करून झाडाच्या बेचक्यात चुळबुळ करत उभे राहिले. काळ्या-पांढऱ्या रंगातली ही सुरेख जोडी बघून त्यांची दृष्ट काढाविशी वाटली. इतक्यात 'शिंजीरा'च्या (Purple Sunbird ) जोडीने लक्ष वेधून घेतले. एकमेकांच्या पाठोपाठ धावत वाळलेल्या फांदीवर दोघं आली व संध्याकाळची उन्हं अंगावर घेत अणकुचीदार चोचीने आपली पिसं स्वच्छ करत बसली. त्यावेळी एक बारीक छोटासा पीस त्याच्या चोचीत अडकलेला दिसला. Breeding plumage मधला हा 'शिंजीर नर' जणू गळ्यात काळा टाय व पिवळ्या सदऱ्यावर मातकट, चमकील्या जांभळट   पट्ट्याचा कोट घालून इथे तिथे नवरदेवासारखा मिरवत होता. त्याची हळदुल्या रंगाची मादी...